いつか見えた空 ~ φείβλαςのブログ

เรื่อง sola นี้ ใครหลายคนที่ดูแล้วเกิดความสนใจในเมฆและท้องฟ้าขึ้นมาได้
หน้าบล็อกนี้สร้างขึ้นเพื่อให้ผู้ที่ดูเรื่อง sola ถือโอกาสได้ศึกษาเรื่องเมฆและท้องฟ้าไปในตัว
โดยผ่านทั้งคำพูดและรูปที่อยู่ในตอนที่ ๑,๒ เพลงเปิด เพลงจบ
พร้อมทั้งมีหน้าลิงค์อีก ๑๐ หน้า ซึ่งแปลมาจาก wikipedia ญี่ปุ่นไว้ใช้อ่านประกอบเป็นข้อมูลลึกขึ้นไปด้วย
link ข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับเมฆ เมฆซีร์รัส เมฆซีร์โรคิวมูลัส เมฆซีร์โรสเตรตัส เมฆอัลโตคิวมูลัส เมฆอัลโตสเตรตัส เมฆนิมโบสเตรตัส เมฆคิวมูลัส เมฆคิวมูโลนิมบัส เมฆรูปเลนส์์

ในตอนที่ ๑ ที่โยริโตะได้เจอกับมัทซึริอีกครั้งท่ามกลางสายฝน

依人(โยริโตะ)　：　外にも　空には　いろいろあるぞ
ยังมีพวกท้องฟ้าแบบอื่นๆอีกนะ
依人　：　朝焼け　夕焼け　晴天　快晴　虹に　黄昏
ท้องฟ้ายามเช้า ท้องฟ้ายามเย็น　ท้องฟ้าสีคราม ท้องฟ้าสดใส　สายรุ้ง ท้องฟ้ายามอัสดง
依人　：　雲だったら
สำหรับเมฆก็
依人　：　綿雲　雨雲　巻層雲　高層雲
วาตากุโมะ อามะกุโมะ　เคนโซวอุน โควโซวอุน
依人　：　夏になれば　積乱雲　秋になれば　うろこ雲
พอถึงฤดูร้อนก็เป็นเซกิรันอุน　พอถึงฤดูใบไม้ร่วงก็เป็นอุโรโคะกุโมะ
依人　：　全部　違う
มันแตกต่างกันทั้งหมด

ในตอนนี้จะเห็นโยริโตะพูดชื่อเมฆมาถึง ๖ ชนิด
๑. วาตากุโมะ（綿雲、わたぐも） แปลว่าเมฆฝ้าย เป็นชื่อเรียกอย่างหนึ่งของเมฆคิวมูลัส หรือเซกิอุน（積雲、せきうん） ซึ่งเป็นเมฆที่มีลักษณะเป็นก้อนปุย
๒. อามะกุโมะ（雨雲、あまぐも） แปลว่าเมฆฝน โดยทั่วไปจะใช้เรียกเมฆนิมโบสเตรตัส หรือรันโซวอุน（乱層雲、らんそううん） ซึ่งเป็นเมฆก้อนใหญ่สีเทาบดบังท้องฟ้ามักทำให้เกิดฝน
๓. เคนโซวอุน（巻層雲、けんそううん）=ซีร์โรสเตรตัส เป็นเมฆแผ่นบาง ที่ลอยอยู่บนฟ้าในระดับความสูงมาก
๔. โควโซวอุน（高層雲、こうそううん）=อัลโตสเตรตัส เป็นเมฆแผ่น ที่ลอยอยู่บนฟ้าในระดับความสูงปานกลาง
๕. เซกิรันอุน（積乱雲、せきらんうん）=คิวมูโลนิมบัส เป็นเมฆฝนที่เป็นก้อนใหญ่วางตัวในแนวตั้ง มักทำให้เกิดฝนฟ้าคะนอง ที่ญี่ปุ่นมักจะพบได้ในฤดูร้อน
ฉากในเรื่องนี้เองที่กำลังฝนตกอยู่นี้ ก็เกิดจากเมฆคิวมูโลนิมบัส สังเกตได้ว่าจะมีเสียงฟ้าร้อง ซึ่งเป็นจุดเด่นของเมฆนี้ ถ้าเป็นเมฆนิมโบสเตรตัสจะเกิดฟ้าร้องได้ยากกว่ามาก ฉากของเรื่องนี้เองก็เป็นช่วงฤดูร้อนด้วย
๖. อุโรโคะกุโมะ（うろこ雲、うろこぐも）แปลว่าเมฆเกล็ด เป็นชื่อเรียกอย่างหนึ่งของเมฆซีร์โรคิวมูลัส　หรือเคนเซกิอุน（巻積雲、けんせきうん） เป็นเมฆที่มีลักษณะเป็นก้อนเกล็ดเล็กๆมากมาย ลอยอยู่ในระดับความสูงมาก ที่ญี่ปุ่นจะพบมากในฤดูใบไม้ร่วง

โดยหลักๆแล้ว เมฆจะมีชนิดหลักอยู่ ๑๐ ชนิด ในที่นี้กล่าวถึงไป ๖ แล้ว ที่โยริโตะไม่ได้พูดถึงก็คือ เมฆซีร์รัส เมฆอัลโตคิวมูลัส เมฆสเตรโตคิวมูลัส และ เมฆสเตรตัส

*สามารถคลิกที่ชื่อเมฆเพื่อดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ตลอดทั้งหน้าบล็อก ยกเว้นเมฆ ๒ ชนิดคือ เมฆสเตรโตคิวมูลัส กับเมฆสเตรตัส ซึ่งยังไม่ได้จัดทำข้อมูลในส่วนตรงนี้ขึ้น

ยังมีเมฆอีก ๒ ชนิด ที่โยริโตะพูดถึงก่อนจากกัน

茉莉(มัทซึริ)　：　外には？
มีอย่างอื่นอีกมั้ย？
依人　：　レンズ雲とか　ちぎれ雲とか
เรนซึกุโมะ กับ จิกิเระกุโมะ

ทั้ง ๒ ชนิดนี้ ไม่ใช่เมฆชนิดหลัก แต่เป็นเมฆชนิดพิเศษที่แยกออกมาจากเมฆชนิดหลักอีกที
- เรนซึกุโมะ แปลว่าเมฆรูปเลนส์（レンズ雲、れんずぐも） เป็นเมฆที่มีลักษณะเป็นก้อนเหมือนกับเลนส์
- จิกิเระกุโมะ แปลว่าเมฆที่ถูกฉีกเป็นชิ้น（ちぎれ雲、ちぎれぐも） เป็นเมฆที่เกิดจากการฉีกตัวของเมฆชนิดอื่น เช่น เมฆคิวมูลัส เมฆนิมโบสเตรตัส ภาษาอังกฤษเรียกเมฆนี้ว่า ｉｒｒｅｇｕｌｌａｒ(แปลว่าผิดปกติหรือไม่เป็นระเบียบ)

茉莉　：　いっぱいあるのね
มีเยอะจังเลยเนอะ
茉莉　：　ありがとう　いろいろ教えてくれて
ขอบคุณนะ ที่ช่วยเล่าอะไรให้ฟังตั้งหลายอย่าง
茉莉　：　その傘あげる　じゃ
ร่มอันนั้นฉันให้ ไปละ

ต่อไปจะมาวิเคราะห์เมฆจากรูปที่เห็นในเรื่องกัน

*ทั้งหมดนี่เป็นเพียงการวิเคราะห์จากประสบการณ์ดังนั้นอาจมีข้อผิดพลาดได้ หากพบข้อผิดพลาดใดๆก็ขออภัยมาที่นี้ด้วย

ภาพจากตอนที่ ๑

๑. ฉากแรกที่ได้เห็นท้องฟ้าสีครามในเรื่องก็คือตอนที่โยริโตะกำลังมองท้องฟ้าและถ่ายรูปอยู่
เมฆที่เห็นในรูปนี่คือเมฆคิวมูลัส
โดยทั่วไปแล้ว เมฆที่เรามองเห็นในอนิเมะมักจะเป็นเมฆคิวมูลัสเกือบทั้งหมด เนื่องจากเป็นเมฆที่ค่อนข้างสวย และรูปร่างเหมือนเมฆที่นำมาใช้อ้างอิงทั่วไป(พอพูดถึงเมฆทุกคนก็จะนึกถึงรูปร่างแบบเมฆคิวมูลัส) แน่นอนว่าเรื่องนี้เองก็ไม่ต่างกัน

๒. ฉากตอนที่มัทซึริกำลังฝันกลางวันอยู่ท่ามกลางสายฝน
ฉากนี้ก็เป็นเมฆคิวมูลัสทั้งหมดเช่นกัน

๓. รูปถ่ายท้องฟ้ายามเย็นที่โบสถ์ ที่มัทซึริให้ดูขณะอยู่กลางฝน ซึ่งบังเอิญมากเลยไปตรงกับรูปที่โยริโตะถ่ายไว้พอดี เหมือนกันทั้งตำแหน่งเมฆ แสดงว่าต้องถ่ายเวลาเดียวกันพอดี อะไรจะบังเอิญขนาดนั้น(คนวาดเรื่องนี้นี่ไม่ลงทุนเลย)
依人　： きれいな茜雲だな
เป็นเมฆแดงที่สวยมากเลย
茉莉　：　茜雲
เมฆแดง?
依人　： 赤く染まった雲
เมฆที่ถูกย้อมไปด้วยสีแดง
ในรูปนี้มองยาก แต่คาดว่าน่าจะเป็นเมฆซีร์โรสเตรตัส ซึ่งเป็นเมฆแผ่นบางๆ ลอยอยู่บนฟ้าระดับสูง ซึ่งถ้าลอยขวางดวงอาทิตย์ยามเย็นในมุมนี้แล้วละก็ จะเกิดการกระเจิงแสงให้เห็นค่อนข้างชัดเจน

๔. ฉากนี้ก็เมฆคิวมูลัสเช่นกัน
ถ้าสังเกตให้ดีๆจะเห็นเครื่องบินที่เคลื่อนผ่านเป็นแถบเมฆยาวด้วย เรียกว่าเมฆเครื่องบิน

ภาพจากฉากเพลงจบ
ในเพลงจบนี้จะเป็นภาคท้องฟ้าจริงทั้งหมดซึ่งมีอยู่เยอะมาก

๕. ในรูปนี้คือเมฆสเตรโตคิวมูลัส
เป็นเมฆที่สวยมากอีกชนิดหนึ่ง มีลักษณะเหมือนเมฆคิวมูลัสที่ต่อกันเป็นแท่งยาวออกไป

๖. รูปนี้มีเมฆอยู่ถึง ๓ ชนิดเลย คือเมฆสเตรตัสซึ่งเห็นเป็นแถบมืดๆอยู่ด้านล่าง ทางซ้ายจะเห็นหัวของเมฆคิวมูโลนิมบัสที่สลายตัวแล้ว ส่วนฉากหลังที่บดบังท้องฟ้าเป็นสีขาวอยู่ก็คือเมฆอัลโตสเตรตัส
เมฆสเตรตัสกับเมฆอัลโตสเตรตัสเป็นเมฆแผ่นใหญ่ที่มักจะขึ้นมาบดบังท้องฟ้าเหมือนกัน ข้อแตกต่างก็คือเมฆสเตรตัสจะบดบังแล้วมืดกว่าจึงเห็นเป็นสีเทา ส่วนเมฆอัลโตสเตรตัสแสงจะส่องผ่านได้มากกว่าจึงบังแล้วเห็นเป็นสีขาว

๗. น่าจะเป็นเมฆคิวมูลัสลอยต่ำซึ่งกระจายตัวอยู่ ส่วนฉากหลังสีเทาเป็นเมฆสเตรตัสซึ่งบดบังเต็มท้องฟ้า
จะเห็นว่าบดบังแล้วมืดกว่าภาพที่แล้วซึ่งมีฉากหลังเป็นเมฆอัลโตสเตรตัสอย่างเห็นได้ชัด

๘. ที่เห็นเป็นก้อนด้านหน้านี่ เมฆคิวมูลัสแน่นอน ฉากด้านหลังก็ดูเหมือนมีเมฆบางๆซึ่งน่าจะเป็นเมฆซีร์โรสเตรตัส
เมฆซีร์โรสเตรตัสถ้ามองจากด้านใต้จะกรองแสงดวงอาทตย์เล็กน้อยอย่างที่เห็น แต่ถ้ามองจากด้านข้างจะเห็นเป็นแฝ่นเมฆชัดอย่างในรูปที่ ๓

๙. ภาพนี้ค่อนข้างสวย แต่ดูซับซ้อนมาก เพราะมีแนวความกดอากาศพาดกลางภาพตามแนวนอน ทำให้มีเมฆหลายชนิดมาก ด้านบนจะเห็นเป็นเมฆคิวมูลัสธรรมดา ล่างขวาเป็นเมฆสเตรตัส ส่วนด้านล่างซ้ายเป็นเมฆสเตรตัสที่เริ่มยกตัวสูงขึ้นจนเริ่มเปลี่ยนเป็นเมฆอัลโตคิวมูลัส ส่วนที่เห็นขาวๆตรงกลางด้านล่างคือเมฆอัลโตสเตรตัส

๑๐. เมฆนิมโบสเตรตัสที่เพิ่งเริ่มก่อตัวจากการรวมตัวกันของเมฆคิวมูลัส
เมฆนิมโบสเตรตัสคือเมฆฝนนั่นเอง โดยทั่วไปจะเกิดจากการรวมตัวของเมฆคิวมูลัสอย่างหนาแน่น ทำให้เห็นเป็นสีดำ และก่อให้เกิดฝนได้

๑๑. เมฆคิวมูลัสในวันที่ลมแรง จะเห็นว่าปุยค่อนข้างกระจาย

๑๒. รูปนี้ถ้าเห็นแค่นี้ละก็ น่าจะเป็นเมฆคิวมูลัสก้อนเล็กก้อนใหญ่ลอยอยู่

๑๓. รูปนี้เป็นเมฆคิวมูลัสชัดเจนมากอย่างไม่ต้องสงสัย

๑๔. ด้านขวาเป็นเมฆอัลโตคิวมูลัส ส่วนด้านซ้ายน่าจะเป็นเมฆคิวมูลัสที่ลอยตัวขึ้นสูงและอาจรวมตัวกันกลายเป็นเมฆอัลโตสเตรตัสหรือเมฆอัลโตคิวมูลัสต่อไปได้

๑๕. รูปนี้สีแปลกดี น่าจะเป็นการถ่ายโดยใช้ฟิลเตอร์เลยเป็นสีแดงแบบนี้ ทำให้ดูยาก
ตรงส่วนขาวๆน่าจะเป็นเมฆชั้นล่างอย่างเมฆคิวมูลัส ส่วนม่วงอ่อนคงเป็นเมฆชั้นกลางอย่างเมฆอัลโตคิวมูลัส ส่วนม่วงเข้มน่าจะเป็นท้องฟ้า
แต่ไม่อาจแน่ใจอะไรได้เนื่องจากรูปนี้ดูยาก

๑๖. รูปนี้ภาพไม่ชัดเลย ทำให้มองยาก แต่ถ้าดูจากลักษณะเมฆซึ่งเป็นแผ่นแบนบางแบบนี้แล้วมีโอกาสสูงที่จะเป็นเมฆซีร์โรสเตรตัส

๑๗. ภาพนี้ก็ใช้ฟิลเตอร์เช่นกัน ฉะนั้นดูยากมาก
ส่วนสีอ่อนน่าจะเป็นเมฆคิวมูลัสซึ่งอยู่ด้านหน้า ส่วนสีเข้มน่าจะเป็นเมฆนิมโบสเตรตัสซึ่งบังเป็นฉากหลัง

๑๘. ด้านซ้ายล่างคือจิกิเรกุโมะ(เมฆที่ถูกฉีก)ซึ่งเกิดจากการฉีกตัวของเมฆคิวมูลัสหรือเมฆนิมโบสเตรตัส ส่วนขวาบนทั้งหมดเลยคือเมฆอัลโตคิวมูลัสซึ่งกำลังก่อตัว
เมฆอัลโตคิวมูลัส โดยปกติจะเกิดจากการที่เมฆชั้นล่าง เช่น เมฆคิวมูลัส เมฆสเตรตัส ลอยตัวขึ้นไปข้างบนและเกิดการฉีกตัวเนื่องจากความดันอากาศ ทำให้มีลักษณะเป็นก้อนๆที่เรียงกันเป็นแถว

ภาพจากฉากเพลงเปิดเรื่อง

๑๙. รูปก่อนที่จะขึ้นเนื้อร้อง ซึ่งเปิดฉากมาด้วยสายฝนที่โฆมกระหน่ำ และเมฆเคลื่อนที่ไปอย่างสวยงาม
ในฉากนี้จะมีทั้งเมฆนิมโบสเตรตัส และเมฆคิวมูลัสที่มีความชื้นสูงอยู่เต็มฟ้า ซึ่งร่วมกันก่อให้เกิดฝนกระหน่ำลงมาอย่างหนัก
เมฆคิวมูลัสความชื้นสูงอาจเกิดจากเมฆคิวมูลัสก่อนเล็กหลายก้อนรวมตัวกันจนความชื้นสูงขึ้น หรืออาจเกิดจากเมฆคิวมูลัสที่ได้รับความชื้นสูง ซึ่งอาจทำให้ฝนได้หรืออาจเปลี่ยนไปเป็นเมฆนิมโบสเตรตัสแล้วก่อให้เกิดฝนได้

๒๐. ต่อจากรูปที่แล้ว เป็นฉากที่สวยงามตอนที่ฝนกำลังจะหยุดตก เมฆนิมโบสเตรตัสกำลังแหวกออกด้านข้าง แล้วมีแสงอาทิตย์ลอดเข้ามา
ปกติเมื่อเมฆนิมโบสเตรตัสทำให้เกิดฝนจนหยุดแล้วอาจเหลือเป็นเมฆคิวมูลัสความชื้นสูง หรือเมฆสเตรตัส หรืออาจสลายตัวไปเลย

๒๑. รูปนี้ ทางซ้ายเป็นเมฆคิวมูลัสธรรมดา ส่วนทางขวาเป็นเมฆคิวมูโลนิมบัส

ต่อไปจะเป็น ๔ ภาพที่ปรากฏขึ้นมาแวบเดียวติดๆกัน ถ้าสังเกตดีๆละก็ แต่ละภาพสวยมาก น่าเสียดายที่ปรากฏแปปเดียว

๒๒. รูปนี้แม้จะเห็นแค่นี้ก็รู้ทันทีว่าเป็นเมฆคิวมูโลนิมบัสแน่นอน เห็นเป็นปุยก้อนใหญ่สวยงาม
เมฆคิวมูโลนิมบัสโดยทั่วไปแล้ว ถ้าเรามองจากด้านข้าง จะเห็นว่ามันสวยงามมาก เป็นก้อนแนวตั้งขนาดใหญ่ แต่สำหรับผู้ที่อยู่ข้างล่างก้อนนั้นแล้ว คงไม่น่ายินดีเท่าไร เพราะคงกำลังเกิดฝนตกอย่างหนักและฟ้าผ่า

๒๓. รูปนี้เป็นเมฆนิมโบสเตรตัสที่ทำท่าจะรวมตัวกันเป็นเมฆคิวมูโลนิมบัสในไม่ช้า
ปกติถ้ามีหย่อมความกดอากาศต่ำอยู่ใกล้ๆบริเวณที่เกิดเมฆนิมโบสเตรตัส เมฆนิมโบสเตรตัสทั้งหมดจะมาจับตัวรวมกันบริเวณนั้นและเกิดเป็นเมฆคิวมูโลนิมบัสขึ้นได้

๒๔. ในรูปนี้คือปรากฎการณ์วงแหวนฮาโลรอบดวงอาทิตย์ ซึ่งเกิดจากเมฆซีร์โรสเตรตัสเท่านั้น เป็นรูปที่สวยมาก

๒๕. ตรงกลางเป็นเมฆคิวมูลัส ด้านบนที่เป็นก้อนเล็กๆ ก็น่าจะเป็นเมฆคิวมูลัสเช่นกัน แต่ลอยอยู่สูง เห็นเมฆซีร์โรสเตรตัสเป็นฉากหลังอยู่บางๆ ส่วนด้านล่างที่เป็นแผ่นมืดๆ น่าจะเป็นเมฆสเตรตัส

๒๗. ฉากตอนที่มัทซึริกำลังพรรณาถึงท้องฟ้าอยู่
ในรูปนี้ที่เห็นเป็นก้อนก็คือเมฆคิวมูลัส และเห็นรอยเมฆเล็กๆเป็นแนวสม่ำเสมอ ซึ่งอาจจะเป้นเมฆอัลโตคิวมูลัสที่กำลังจะสลายตัวไป เนื่องจากปกติเมฆอัลโตคิวมูลัสจะเป็นก้อนวางตัวเรียงกันเป็นแถวอย่างสวยงาม

๒๘. อีกรูปนึงที่สวยมากแปะอยู่ในห้องรับประทานอาหาร
เป็นเมฆสเตรโตคิวมูลัสที่เรียงตัวเป็นแถวสวยงามมาก เป็นชนิดเดียวกับรูปที่ ๕ เพียงแต่รูปนี้ จะเห็นปลายเมฆกำลังเริ่มแตกตัวแล้ว อีกไม่นานก็คงจะสลายไป

๒๙. ขอปิดท้ายด้วยรูปนี้ ภาพท้องฟ้าบนเพดานห้องโยริโตะ
ซึ่งอ่านมาถึงขนาดนี้คงไม่ต้องบอกแล้วว่านี่เป็นเมฆอะไร เพราะมองง่ายมาก
茉莉　：　そらって　こんななの？
ท้องฟ้าจริงๆน่ะเป็นแบบนี้สินะ
依人　：　 いや..　もっとすごいよ　もっと　もっと　大きくて　きれいだ
ไม่หรอก...มันเยี่ยมกว่านี้อีก　มันกว้างใหญ่กว่านี้　และสวยกว่านี้
依人　：　 見せてやるよ　いつか　本物の空
สักวันชั้นให้เธอได้เห็น.. ท้องฟ้าของจริง..